พื้นฐาน: คริปโตทำงานอย่างไร

บล็อกเชนคืออะไร

บล็อกเชนคือฐานข้อมูลที่เพิ่มขึ้นทีละบล็อก แต่ละบล็อกบันทึกธุรกรรมและค่าแฮชของบล็อกก่อนหน้า ซึ่งเปรียบเหมือนลายนิ้วมือ ถ้ามีใครแก้ข้อมูลในบล็อกเก่า ลายนิ้วมือจะไม่ตรงกัน และเครื่องอื่นในเครือข่ายจะรู้ทันที

เพราะมีคอมพิวเตอร์อิสระจำนวนมากเก็บสำเนาไว้ จึงไม่มีจุดศูนย์กลางให้ปิดหรือติดสินบน นี่คือความหมายของคำว่า "กระจายศูนย์"

คีย์สาธารณะ คีย์ส่วนตัว และวลีกู้คืน

ทุกที่อยู่บนบล็อกเชนมาคู่กับกุญแจหนึ่งคู่ ที่อยู่สาธารณะบอกคนอื่นได้เหมือนเลขบัญชีธนาคาร ส่วนคีย์ส่วนตัวเปรียบเหมือนลายเซ็น ใครรู้คีย์ส่วนตัวก็ใช้เหรียญในที่อยู่นั้นได้

กระเป๋าส่วนใหญ่แปลงคีย์ส่วนตัวเป็นคำภาษาอังกฤษ 12 หรือ 24 คำ เรียกว่าวลีกู้คืน (Seed Phrase) ถ้าทำหายไม่มีใครกู้ให้ได้ ถ้าคนอื่นรู้ เหรียญของคุณแทบจะหายแน่นอน

กลไกฉันทามติ

เพื่อไม่ให้เงินก้อนเดียวถูกใช้สองครั้ง เครือข่ายต้องมีกติกาว่าใครได้เขียนบล็อกถัดไป บิตคอยน์ใช้ Proof of Work นักขุดใช้ไฟฟ้าและเครื่องขุดแข่งกันได้สิทธิ์ อีเธอเรียมเปลี่ยนมาใช้ Proof of Stake ตั้งแต่ปี 2022 ผู้ตรวจสอบต้องวางเหรียญ ETH ของตัวเองเป็นหลักประกัน

ทั้งสองแบบทำให้การโกงมีต้นทุนสูง ต่างกันที่การใช้พลังงานและใครมีอิทธิพลต่อเครือข่าย

เหรียญกับโทเคนต่างกันอย่างไร

เหรียญ (Coin) คือสินทรัพย์หลักของบล็อกเชนนั้น เช่น BTC บนบิตคอยน์ หรือ ETH บนอีเธอเรียม ส่วนโทเคน (Token) สร้างบนบล็อกเชนที่มีอยู่แล้วผ่านสัญญาอัจฉริยะ สเตเบิลคอยน์อย่าง USDT และโทเคน DeFi หรือเกมส่วนใหญ่เป็นโทเคน

ควรเริ่มเรียนจากตรงไหน

แนะนำให้เข้าใจเรื่องกระเป๋าคริปโตและกลโกงที่พบบ่อยก่อน แล้วค่อยศึกษาเรื่องศูนย์ซื้อขาย และอย่าลืมว่าควรใช้เฉพาะเงินที่เสียไปแล้วไม่กระทบชีวิต